प्रदिप सिलवाल
सिइओ ग्लोबलपिस इन्टरनेशनल एजुकेशन एकाडेमी बिर्तामोड
*जापानतर्फ बढ्दो नेपाली आकर्षण*
*नेपाली विद्यार्थीका लागि जापान किन बन्दैछ शिक्षा, सीप र संस्कार सिक्ने गन्तव्य?*
बिर्तामोड। विदेश अध्ययनको अर्थ आज केवल राम्रो डिग्री हासिल गर्नु मात्र रहेन। विश्वभरका विद्यार्थीका लागि अन्तर्राष्ट्रिय शिक्षा भनेको नयाँ भाषा सिक्ने, फरक संस्कृतिलाई बुझ्ने, नयाँ प्रविधिसँग परिचित हुने, व्यवहारिक सीप हासिल गर्ने र आफूलाई विश्वस्तरीय प्रतिस्पर्धाका लागि तयार गर्ने अवसर पनि हो।यही परिवर्तनशील सोचसँगै नेपाली विद्यार्थीको विदेश अध्ययन रोजाइमा जापानको स्थान बलियो बन्दै गएको छ।
नेपालको शिक्षा मन्त्रालयको २०२३/२४ आर्थिक वर्षको NOC तथ्यांकअनुसार विदेश अध्ययनका लागि ११२,५९३ NOC जारी हुँदा जापानका लागि ३४,७३१ NOC जारी भएको तथ्यांक Global Peace International Education Academy को २०२४ अध्ययनमा उल्लेख गरिएको छ । यसले एउटा स्पष्ट प्रवृत्ति देखाउँछ—नेपाली विद्यार्थीको जापानप्रतिको रुचि अब सामान्य आकर्षणभन्दा माथि उठेर महत्वपूर्ण शैक्षिक प्रवृत्तिका रूपमा विकास हुँदैछ।
*किन जापान?*
जापानको लोकप्रियताको पछाडि एउटै कारण छैन।गुणस्तरीय शिक्षा, प्राविधिक विकास, विभिन्न अध्ययनका अवसर, तुलनात्मक रूपमा व्यवस्थापन गर्न सकिने शैक्षिक तथा जीवनयापन खर्च, अध्ययनसँगै निश्चित नियमभित्र काम गर्ने अवसर, सुरक्षा र दीर्घकालीन करियर सम्भावनाले जापानलाई विद्यार्थीका लागि आकर्षक बनाएको छ। तर यी बाहेक जापानको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष छ—जापानको संस्कृति।
*किताबबाहिरको शिक्षा*
जापानमा पुगेपछि विद्यार्थीले पाठ्यक्रममा नभएका धेरै कुरा दैनिक जीवनबाट सिक्न सक्छ। रेल चढ्दा लाइनमा बस्ने संस्कार, सार्वजनिक स्थानमा अरूलाई असहज नबनाउने व्यवहार, समयमै पुग्ने बानी, काम पूरा गरेपछि आफ्नो स्थान व्यवस्थित गर्ने संस्कार, वरिष्ठ तथा सेवाग्राहीप्रति सम्मानजनक व्यवहार—यी सबै जापानी समाजको दैनिक अभ्यासका हिस्सा हुन्।नेपाली विद्यार्थीका लागि यी अनुभव व्यक्तिगत विकासका महत्वपूर्ण पाठ बन्न सक्छन्।
*भाषा सिक्नु भनेको समाज बुझ्नु पनि हो*
जापानी भाषा अहिले धेरै नेपाली युवाका लागि जापान यात्राको पहिलो खुड्किलो बनेको छ। Global Peace को प्रकाशित अध्ययनले २०२३/२४ मा जापानी भाषा अध्ययनका लागि ठूलो संख्यामा NOC जारी भएको देखाएको छ। त्यस अध्ययनअनुसार Japanese Language Studies शीर्ष विषयहरूमध्ये एक थियो।तर भाषा सिकाइको वास्तविक महत्व जापान पुगेपछि अझ स्पष्ट हुन्छ।भाषा बुझ्दा विद्यार्थीले स्थानीय मानिससँग सहज रूपमा संवाद गर्न सक्छ। दैनिक जीवनका नियम बुझ्न सक्छ। विद्यालय र कार्यस्थलको वातावरणमा आफूलाई अभ्यस्त बनाउन सक्छ। र सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा—भाषामार्फत संस्कृतिलाई बुझ्न सक्छ।
*‘Omotenashi’ बाट सेवा संस्कार*
जापानको hospitality अर्थात् सेवाभाव पनि नेपाली विद्यार्थीले नजिकबाट अनुभव गर्न सक्ने एउटा पक्ष हो।जापानी समाजमा अतिथि वा सेवाग्राहीलाई सम्मानपूर्वक व्यवहार गर्ने संस्कारलाई ‘Omotenashi’ भनेर चिनिन्छ। यसमा केवल मुस्कान वा औपचारिक अभिवादन मात्र होइन, अगाडिको व्यक्तिको आवश्यकता बुझेर सेवा गर्ने सोचसमेत जोडिन्छ।यो संस्कार विद्यार्थीका लागि भविष्यको करियरमा उपयोगी व्यवहारिक पाठ बन्न सक्छ—विशेषगरी होटल, पर्यटन, स्वास्थ्य सेवा, व्यवसाय, retail, customer service तथा अन्य service-oriented क्षेत्रमा।
*Discipline बाट Career Skill सम्म*
अनुशासनलाई धेरैले नियम पालना गर्ने विषय मात्र ठान्छन्। तर जापानी समाजको सन्दर्भमा discipline ले समय व्यवस्थापन, कामप्रतिको जिम्मेवारी, टोलीमा काम गर्ने क्षमता र consistency जस्ता सीपसँग पनि सम्बन्ध राख्छ।यिनै सीप कुनै पनि विद्यार्थीको भविष्यका लागि महत्वपूर्ण हुन्छन्। Global Peace International Education Academy का CEO प्रदीप सिलवालका अनुसार जापान जाने विद्यार्थीले भाषा र शैक्षिक तयारीसँगै जापानी संस्कृति, कार्यशैली र सामाजिक अनुशासन बुझ्नु पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ।उनका अनुसार विदेशमा सफल हुन केवल राम्रो academic profile पर्याप्त हुँदैन; विद्यार्थीमा communication, discipline, adaptability र responsibility पनि हुनुपर्छ।
*विद्यार्थीको बदलिँदो लक्ष्य*
आज जापान जाने नेपाली विद्यार्थीमध्ये केही भाषा विद्यालयबाट यात्रा सुरु गर्छन् भने केही विश्वविद्यालय, vocational education, IT, engineering, business, healthcare लगायतका क्षेत्रमा अघि बढ्ने लक्ष्य राख्छन्। Global Peace को २०२४ अध्ययनले पनि जापान जाने नेपाली विद्यार्थीका अध्ययन रुचि भाषा, management/business, science & technology लगायत विभिन्न क्षेत्रमा फैलिएको देखाएको छ।यसले देखाउँछ कि जापानप्रतिको विद्यार्थी आकर्षण कुनै एउटा विषय वा पेशामा मात्र सीमित छैन।
*विद्यार्थी मात्र होइन, दुई देशबीचको सम्बन्ध
जापानमा नेपाली समुदायको बढ्दो उपस्थितिले पनि विद्यार्थीका लागि नयाँ वातावरणमा अभ्यस्त हुन सहयोग गर्ने सामाजिक सञ्जाल निर्माण गरेको छ। Global Peace को अध्ययनमा जापानमा नेपाली resident population २०२४ को अन्त्यसम्म २३३,०४३ पुगेको उल्लेख छ।यसरी हेर्दा जापान र नेपालबीचको सम्बन्ध केवल विद्यार्थी आदानप्रदानमा सीमित छैन। शिक्षा, रोजगारी, व्यवसाय, संस्कृति र मानवीय सम्बन्धका विभिन्न तहमा दुई देशबीचको सम्बन्ध विस्तार भइरहेको छ।
* Global Peace International Education Academy को भूमिका*
यस्तो परिवर्तनसँगै educational consultancy को भूमिका पनि केवल आवेदन भर्ने र कागजात तयार गर्नेमा सीमित हुनु हुँदैन।Global Peace International Education Academy ले जापान जान चाहने विद्यार्थीलाई जापानी भाषा प्रशिक्षण, परीक्षा तयारी, school selection, documentation guidance, visa processing support र pre-departure orientation लगायतका क्षेत्रमा सहयोग गर्दै आएको जनाएको छ।Global Peace का CEO प्रदीप सिलवालका लागि विद्यार्थी जापान पठाउनु मात्र अन्तिम उद्देश्य नभई विद्यार्थीलाई जापानको शैक्षिक तथा सामाजिक जीवनका लागि तयार पार्नु पनि महत्वपूर्ण पक्ष हो।
*अन्ततः प्रश्न ‘कहाँ जाने?’ भन्दा ‘के सिक्ने?’ हो*
जापान आज नेपाली विद्यार्थीका लागि लोकप्रिय गन्तव्य बन्दै गएको छ। तर यो यात्राको वास्तविक मूल्य केवल जापान पुग्नुमा छैन।जापानी भाषा सिक्नु, समयको मूल्य बुझ्नु, अनुशासन अपनाउनु, कामप्रति सम्मान राख्नु, अरूको अधिकार र समयको सम्मान गर्नु, सेवा संस्कार बुझ्नु र आत्मनिर्भर बन्नु—यी सबै विदेश अध्ययनबाट प्राप्त हुन सक्ने महत्वपूर्ण जीवन सीप हुन्।त्यसैले जापानतर्फ नेपाली विद्यार्थीको बढ्दो आकर्षणलाई केवल ‘Study Abroad’ को लहर भनेर बुझ्नु अपूर्ण हुन्छ।यो एउटा यस्तो यात्रा पनि हो, जहाँ विद्यार्थीले कक्षाकोठाबाट शिक्षा र समाजबाट संस्कार सिक्न सक्छ।*डिग्रीले करियरको ढोका खोल्न सक्छ; तर भाषा, अनुशासन, सीप र संस्कारले त्यो करियरलाई टिकाउन मद्दत गर्छ।*यही कारण जापान धेरै नेपाली युवाका लागि आज एउटा अध्ययन गन्तव्य मात्र नभई *‘Learn Abroad’ को अनुभव दिने देश* बन्दै गएको छ।
